مخفی بودن مکان امام زمان

این گفته شما که از زمان ولادت حضرت صاحب الزمانعلیه السلام تاکنون با توجّه به طولانی شدن مدّت غیبت، هیچ کسی از مکان ایشان اطلاع ندارد و حتی کسانی که مورد اطمینان هستند هم از محل ایشان خبری ندارند این [نوع مخفی بودن مکان ایشان]خارج از عرف و عادت است به خاطر این که هر کس را که به واسطه خوف از ظالم و برای حفظ جانش مخفی شده است مدتش کم بوده و بیشتر از بیست سال طول نکشیده است و اینگونه هم نبوده که در زمان مخفی بودن مکانش، از همه پنهان بماند، بلکه حتماً بعضی از دوستان و نزدیکان ایشان از مکان او مطلع میشوند ولی اعتقاد شما [که هیچ کس از مکانش اطلاع ندارد]خلاف این عادت است.
مساله به این ترتیب که میگویید نیست، به این دلیل که شیعه معتقد است تعدادی از اصحاب امام حسن عسکریعلیه السلام امام زمانعلیه السلام را در حیات امام حسن زیارت کردهاند و پس از شهادت امام عسکریعلیه السلام همینها اصحاب خاص امام زمانعلیه السلام بودهاند و بین حضرت و شیعیانشان واسطه بودند [که به نواب خاص معروف هستند]و بعداً در مورد آنها بحث خواهیم کرد. این افراد معالم دین را به شیعیان حضرت ویخرجون إلیهم اجوبته فی مسائلهم فیه، ویقبضون منهم حقوقه، وهم جماعه کان الحسن بن علیّعلیه السلام عدّ لهم فی حیاته، واختصّهم امناء له فی وقته، وجعل إلیهم النظر فی املاکه، والقیام باموره باسمائهم وانسابهم واعیانهم، کابی عمرو عثمان بن سعید السّمان، وابنه ابی جعفر محمّد بن عثمان بن سعید، وغیرهم ممّن سنذکر اخبارهم فیما بعد إن شاء اللَّه تعالی، (وکانوا اهل عقل وامانه، وثقه ظاهره، ودرایه وفهم، وتحصیل ونباهه) وکانوا معظّمین عند سلطان الوقت لعظم اقدارهم وجلاله محلّهم، مکرّمین لظاهر امانتهم واشتهار عدالتهم، حتّی انّه کان یدفع عنهم ما یضیفه إلیهم خصومهم، وهذا یسقط قولهم إنّ صاحبکم لم یره احد، ودعواهم خلافه.
منتقل میکردند و جوابهای حضرت را در مسائل شیعیان به آنها میرساندند و حقوق امام را [مثل خمس] از آنها میگرفتند. اینها کسانی بودند که امام حسن عسکریعلیه السلام در زمان حیات مبارکش آنها را برای مردم معرفی کردند [که رابط بین امام با مردم باشند به دلیل اینکه امام در پادگان سامرا محبوس بودند] و آنها را امنای امام زمانعلیه السلام در وقت امامت حضرت قرار دادند و ناظر املاک و متصدیان امور خود [و فرزندشان امام زمان]قرار دادند. همچنین آنها را با نام و نسب معیّن به شیعیان معرفی فرمودند؛ مثل: ابو عمرو عثمان بن سعید سمان [روغن فروش] و پسرش ابی جعفر محمّد بن عثمان بن سعید و دیگران که به زودی اخبار آنها ذکر میشود، ان شاء اللَّه.
همگی اینها اهل عقل، امانت و مورد اطمینان و صاحب درایت و فهم در دین و دارای بزرگی و عظمت بودند، و حتی نزد سلطان وقت هم به خاطر جلالت قدر شان و معروفیت در امانتداری و اشتهار در عدالت، مورد احترام و تکریم بودند، و تا آنجا مورد احترام سلطان بودند که اگر دشمنان آنها را در مضیقه قرار میدادند خطر را از ایشان دفع میکردند. با این بیان، اشکال مطروحه که هیچ کسی صاحب شما را ندیده است از درجه اعتبار ساقط میشود، بلکه ادعای آنها خلاف واقع است.
فامّا بعد انقراض اصحاب ابیه فقد کان مدّه من الزمان اخباره واصله من جهه السفراء الّذین بینه وبین شیعته، ویوثق بقولهم، ویرجع إلیهم لدینهم وامانتهم وما اختصّوا به من الدین والنزاهه وربما ذکرنا طرفاً من اخبارهم فیما بعد.
وقد سبق الخبر عن آبائهعلیهم السلام بانّ القائمعلیه السلام له غیبتان، اخراهما اطول من الاولی فالاولی یعرف فیها خبره، والاخری لا یعرف فیها خبره، فجاء ذلک موافقاً لهذه الاخبار، فکان ذلک دلیلاً ینضاف إلی ما ذکرناه، وسنوضح عن هذه الطریقه فیما بعد إن شاء اللَّه تعالی.
فامّا خروج ذلک عن العادات فلیس الامر علی ما قالوه، ولو صحّ لجاز ان ینقض اللَّه
امّا پس از فوت اصحاب امام عسکریعلیه السلام نیز، اخبار امام زمانعلیه السلام به وسیله سفرایی که مورد اطمینان بوده و مردم به واسطه امانتداری و دینداری و پاکی آنها در امور دینی به ایشان مراجعه میکردند و واسطه بین امام و شیعیان بودند به شیعیان رسانده میشد. و ما در آینده تعدادی از اخبار این بزرگان را نقل خواهیم کرد.
قبلاً اخباری از پدران بزرگوار امام زمانعلیهم السلام بیان شد که میفرمودند: قائم ما دو غیبت دارد که یکی طولانیتر از دیگری است. در غیبت اولی اخبار او شناخته میشود [یعنی خبرش به مردم میرسد] و در دومی خبرش شناخته نمیشود [و اخبار حضرت به مردم نمیرسد]. پس آنچه که تا به اینجا بیان شد با این گونه اخبار و روایات نیز موافق است و این دسته روایات هم دلیلی است که در مورد مخفی بودن مکان حضرت گفتیم و بعداً در این مورد توضیح بیشتری هم خواهیم داد، ان شاء اللَّه.
و امّا اینکه اشکال کننده گفت: مخفی بودن مکان ایشان به این نحو خارج عادت است؛ خیر، به این صورت نیست که آنها میگویند اگر فرض کنیم که این اعتراض درست باشد حتماً به این معنا خواهد بود که ممکن است خداوند متعالی در مورد پنهان تعالی العاده فی ستر شخص، ویخفی امره لضرب من المصلحه وحسن التدبیر، لما یعرض من المانع من ظهوره.
وهذا الخضرعلیه السلام موجود قبل زماننا من عهد موسیعلیه السلام عند اکثر الامّه وإلی وقتنا هذا باتّفاق اهل السیر لا یعرف مستقرّه ولا یعرف احد له اصحاباً إلّا ما جاء به القرآن من قصّته مع موسیعلیه السلام.
وما یذکره بعض النّاس انّه یظهر احیاناً [ولا یعرف ویظنّ من یراه انّه بعض الزهاد، فإذا
کردن شخصی، عادت و عرف را نقض کند و به خاطر پارهای از مصالح و حسن تدبیر و به خاطر موانعی که در ظهورش میباشد وی را مخفی کند [و این هم برای خداوند ممکن و حتی آسان است.]
برگرفته از کتاب ترجمه کتاب الغیبه نوشته شیخ طوسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *