منتقم، لقب امام زمان

منتقم، لقب امام زمان
در بعضی از روایات و دعاها از حضرت بقیه الله (ع) با لقب «منتقم » یاد شده است . انتقام در لغت به معنی مجازات کردن به کار می رود . از آنجا که تلقی خیلی از افراد این است که در مفهوم این واژه نوعی تشفی قلب و فرونشاندن سوز درون نیز مطرح است لذا نسبت دادن این لقب را به حجت الهی که هم معصوم است و هم نسبت به بندگان خدا مهربان و کریم است نمی پسندند . اما حقیقت این است در مفهوم این کلمه اصلا مسئله تشفی و فرونشاندن خشم و غضب مطرح نیست لذا در قرآن کریم در مواردی این صفت به خدا هم نسبت داده شده است به عنوان مثال در آیه ۳۷ سوره زمر می خوانیم:
الیس الله بعزیز ذی انتقام .
در این آیه، انتقام از ناحیه خداوند متعال به معنی مجازات در قبال اعمال خلاف و ناشایست است و به هیچ وجه مسئله تشفی و فرو نشاندن سوزش درونی – که در مورد خداوند متعال قابل تصور نیست – مطرح نمی باشد .
اما در پاسخ به این پرسش که امام معصوم و حجت الهی باید مظهر کامل صفت رحمت و رحمانیت خدا باشد، بنابراین چگونه متصور است که مظهر رحمت الهی اهل انتقام باشد؟ باید به چند مطلب توجه شود:
۱ – امام مهدی (ع) ماموریت دارند که پس از ظهور قسط و عدل را در سرتاسر عالم حاکمیت بخشند; لازمه اجرای عدالت، مجازات کسانی است که از تعدی به حقوق دیگران اجتناب نمی کنند;
۲ – از جمله سنت های الهی این است که هر عمل اختیاری انسان دارای عکس العمل مناسبی باشد، بر این
اساس در مقابل ظلم به دیگران و زیر پا نهادن حقوق انسان ها هیچ عکس العملی بهتر از مجازات عادلانه نیست;
۳ – وقتی در طول تاریخ این همه انبیا و اولیای الهی به شیوه های مختلف انسان ها را نسبت به رعایت حقوق دیگران و ستم نکردن نسبت به یکدیگر فرا خوانده اند با این همه باز عده ای عالما و عامدا در تجاوز به حقوق دیگران و قانع نبودن به حق خود پافشاری می کنند و جز زبان زور هیچ زبان دیگری را نمی فهمند آیا بهترین برخورد با آنها همان زبان زور نیست؟
بنابر آنچه بیان شد حضرت مهدی (ع) پس از تمام شدن حجت بر مردم و از بین رفتن بهانه ها و عذرهاست که مجبور به استفاده از قدرت و شمشیر خواهد شد به عبارت دیگر در شرایطی که هیچ چیز به جز قدرت نظامی کارایی ندارد امام (ع) به آن متوسل خواهد شد وگرنه در آغاز قیام باز همانند انبیا و اوصیای الهی توده های مردم را موعظه می کنند و در حد لازم به روشنگری و از بین بردن شبهات آنها می پردازند منتهی چون بسیاری از افراد پیروی از اوامر و رهنمودهای آن حضرت را به زیان حکومت و موقعیت ظالمانه خود خواهند دید در نتیجه علی رغم درک حقانیت آن حضرت به خاطر زرق و برق و مطامع دنیوی به روی امام (ع) شمشیر خواهند کشید در این شرایط است که آن حضرت هم مجبور به استفاده از قوای نظامی و قدرت شمشیر خواهند شد .
به علاوه از توجه به مضمون و مفاد روایات و ادعیه ای که امام عصر (عج) را با لقب منتقم یاد کرده اند به خوبی این حقیقت روشن می شود که انتقام گیری آن حضرت از ستمگران و متعدیان به حقوق انسان ها و مستکبران خواهد بود; یعنی آنهایی که بندگان خدا را به بردگی برای خود وا می دارند و حاضر نیستند که بگذارند آنها آزادانه برای خود یک زندگی و خطمشی مستقلی انتخاب کنند و به خاطر منافع خود همه هستی و سرمایه های مادی و معنوی آنان را نابود می کنند .
در شرایطی کنونی دنیا شاهد هستیم که چگونه حکومت استکباری آمریکا – که به غلط خود را رهبر جهان می خواند و به منظور تحقق بخشیدن به هدف های ظالمانه ای که دارد حاضر به شنیدن هیچ گونه حرف حق نیست و حق را آن چیزی می داند که در راستای تامین منافع او باشد و باطل را آن کاری می داند که کم ترین اصطکاکی با منافع او داشته باشد – در راه برآورده ساختن مطامع ظالمانه خود حاضر می شود زن و بچه مستضعف مردم فلسطین، عراق، افغانستان و . . . را با بدترین شیوه ها به خاک و خون بکشد . مگر چنین قدرت ستمگر و مستکبری را با صرف موعظه می توان وادار به دست برداشتن از جنایت هایش کرد؟ پرواضح است چنین نظامی و سردمداران تبه کار آن، جز زبان زور و اسلحه زبان دیگری را درک نمی کنند . بنابراین وقتی امام مهدی (ع) ظهور کنند از چنین قدرت های استکباری انتقام توده های مستضعفی را که سال ها تحت سیطره آنها واقع شده اند خواهد گرفت . در مقابل، آن حضرت با توده های مردم جز به شیوه عفو و رحمت و بخشندگی رفتار نخواهند کرد . همان گونه که مفاد روایات و دعاها بر این موضوع دلالت دارند; به عنوان مثال:
۱ – پیامبراکرم (ص) در خطبه معروف خود در روز عید غدیر وقتی به توصیف امام مهدی (ع) می پردازند می فرمایند:
. . . الا انه المنتقم من الظالمین الا انه مدرک کل ثار لاولیاء الله عزوجل . . .
آگاه باشیدکه او [خاتم الاوصیاء مهدی موعود (ع)] انتقام گیرنده از ستمگران است . . . او خونخواه خون بناحق ریخته همه بندگان صالح خداست…(۶)
۲ – احمدبن اسحاق می گوید: روزی در حضور امام عسکری (ع) بودم که توفیق زیارت فرزند بزرگوارشان امام مهدی (ع) نصیب من شد شنیدم که آن جانشین بر حق حضرت عسکری (ع) فرمودند:
انا بقیه الله فی ارضه والمنتقم من اعدائه…
من بقیه الله در روی زمین خدا هستم که از دشمنان خدا انتقام خواهم گرفت…(۷)
۳ – در قسمتی از دعای ندبه در اشاره به این مسئولیت امام زمان (ع) می خوانیم:
این الطالب بذحول الانبیاء و ابناء الانبیاء این الطالب بدم المقتول بکربلا
کجاست آن منتقمی که خون به ناحق ریخته و پایمال شده پیامبران و فرزندان آنها را طلب خواهد کرد; کجاست آنکه از خون شهید کربلا انتقام خواهد کشید؟(۸)
۴ – نقل شده است که وقتی در روز عاشورا امام حسین (ع) و اصحابش به دست شقی ترین انسان ها به ناجوانمردانه ترین صورت به شهادت رسیدند، ملائکه الهی از این پیشامد بسیار ناراحت شدند و شکایت به درگاه الهی بردند، خداوند متعال در پاسخ به آنها ضمن نشان دادن نور وجود حضرت مهدی قائم آل محمد (ص) فرمودند:
بذلک القائم انتقم منهم
به توسط این قائم آنها از [قاتلان امام حسین و یارانش] انتقام خواهم گرفت. (۹)
۵ – در حدیث معراج پیامبر اکرم (ص) باز در این باره می خوانیم; وقتی درعرش الهی چشم رسول گرامی اسلام به نورهای ائمه اطهار (ع) افتاد و دید یکی از آنها با سایر نورها فرق می کند از جانب خداوند متعال ندا رسید که:
او همان قائم ماست . او همان کسی است که حلال ما را حلال و حرام ما را حرام خواهد کرد. من به توسط او از دشمنان انتقام خواهم گرفت.(۱۰)
همان گونه که از تک تک این روایت ها و نظایر آنها برمی آید مهدی موعود (ع) آن دست انتقام خداوندی است که همه حقوق پایمال شده انسان های صالح و مظلوم در طول تاریخ را از دشمنان باز خواهد ستاند . و هر کجا خونی به ناحق ریخته شده است انتقام آن را از عاملان آن خواهد گرفت و این کار نه تنها موجب نگرانی و دلهره مردم نمی شود بلکه دل های توده مردم را در طول تاریخ شادابی می بخشد و به آنها نشان می دهد که اگر در نتیجه طغیان و تعدی عده ای ستمگر برخی از حقوق آنها پایمال شد، بالاخره روزی ستمگران به سزای اعمال خود رسیدند و هرگز کمترین حقی از حقوق بندگان خدا ضایع و پایمال نشد.
حقیقت این است که چون بسیاری از افراد ستمگر در اغلب موارد آن چنان که باید در مقابل جنایات و حق کشی هایی که انجام می دهند به سزای عمل خود نمی رسند، اگر در برهه ای از زمان نتیجه اعمال زشت و ناپسندشان را به آنها نچشانند این کار با عدالت الهی جور درنمی آید بنابراین نه تنها وجود یک شخصیت الهی که انتقام خون های به ناحق ریخته و حقوق بی جهت پایمال شده توده های ضعیف و مستضعف در طول تاریخ را از افراد ستم گر و مستکبر بگیرد جای تعجب ندارد بلکه امری لازم و ضروری است .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *